Biblioteka książęca Podiebradów oleśnickich

Wstęp
Nie sądziłem, że tak prędko uda się odsłonić cząstkę wiedzy o początkach powstania i historii wielce tajemniczej biblioteki książęcej, zwanej też zamkową. Stało się to za przyczyną Pani Danuty Brylowskiej z DŻS PiMBP, która porządkując stare, kilkunastoletnie zbiory skserowanych kartek natrafiła na kilkustronicową odbitkę artykułu z jakiejś książki dotyczącej m.in. historii oleśnickiej biblioteki książęcej z okresu Podiebradów. Po kilku dniach analizy artykułu i poszukiwań, udało się ustalić, że autorem jego jest J. Drozd [1], a tytuł brzmi: Biblioteka Podiebradów oleśnickich w świetle inwentarza z 1818 roku, a opublikowany został w 1970 r.

Co stanowi podstawowe źródło wiedzy o bibliotece w wymienionej publikacji?
Jest nim inwentarz (spis książek) tej biblioteki, sporządzony w 1817 r. przez bibliotekarza Günthera, przepisany w 1818 r, przez Józefa Stefana i znajdujący się w dziale rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu (Sygn. Red. IV F. 276) . Pani Joanna Madej z działu rękopisów BUW powiadomiła mnie (dziękuję !), że ten rękopis dalej istnieje (bałem się, że na fali kradzieży zniknął) i ma mikrofilm nr 3940, co pozwala na jego skopiowanie i umieszczenie w PiMBP w Oleśnicy. Gdyby istniało muzeum w Oleśnicy ...

Na pierwszej stronie inwentarza znajduje się napis w języku łacińskimi "Catalogus Librorum impressorum ab anno 1468 usque ad annum 1536 in Bibliotheca Oelsnensi extantium secundum annorum seriem alphabeticoordine digestus (a , bibliothecae per plurimos annos praefectos mortuovero 1817) descriptus a Josepho Stephano anno domini 1818". Günhter, prawdopodobnie opiekun i pracownik biblioteki, który porządkował ten księgozbiór, zmarł w 1817 r. Autor opracowania przypuszcza, że jego śmierć przerwała rozpoczęte prace porządkowe. C. F. Günther, autor książki - Einige Nachrichten zur Geschichte der oelsnischen Buchdrucken und ihrer Schriften. wyd. Samuel Gottlieb Ludwig. Oels 1804, to te same osoby. A. F. Zimmermann wspomina w swoim dziele wydanym w 1785 r. (t. 4), że wówczas bibliotekarzem na zamku był Günther.

Co zawiera inwentarz biblioteczny?
Inwentarz zawiera spis książek wchodzących w skład księgozbioru biblioteki oleśnickiej, wydrukowanych w latach 1468-1536, przy czym zachowana została kolejność według porządku chronologicznego, a w ramach poszczególnych lat - według porządku alfabetycznego. Przy każdej pozycji ujętej w tabeli podany jest autor, tytuł, miejsce wydania oraz format druku. Wszystkich druków zanotowanych w inwentarzu jest ponad 1300, w tym 193 inkunabuły (pierwsze książki drukowane).

Jaki był charakter zbiorów biblioteki?
J. Drozd jest zdania, że biblioteka miała uniwersalny charakter. W jej zbiorach były reprezentowane niemal wszystkie dziedziny ówczesnej wiedzy: od teologii poprzez historię, literaturę klasyczną i humanistyczną oraz prawo - do filozofii, nauk przyrodniczo-matematycznych i medycyny. Czyli biblioteka mogła służyć rozwojowi ogólnej inteligencji książąt, ich rodzin, a szczególnie dzieci. Sądzę, że mógła być tez przydatna dworzanom książąt (prawnikom, lekarzom, doradcom itp.) oraz osobom spoza dworu - np. pastorom, kantorom, muzykom itp. Na koniec, zbiór książek mógł powstać jako obiekt bibliofilskich zainteresowań Podiebradów oraz obiekt budowania znaczenia rodu, jako ludzi wykształconych o wysokiej kulturze.

Można zwrócić uwagę na wyjątki, które wskazywałyby również na możliwość wykorzystywania biblioteki jako "fachowej". Jeśli jest prawdziwa moja hipoteza o powstaniu jej w czasach Karola I, to biblioteka mogła służyć pomocą w pełnienia roli doradcy króla i namiestnika królestwa czeskiego. Karol I musiał sam sięgać do różnorodnych ksiąg lub robili to jego doradcy. Być może, że jego biblioteka powstała w związku z pełnioną funkcja i była finansowana w części przez króla Czech? Również Karol II i Henryk Wacław pełnili funkcję generalnego starosty Śląska i byli dowódcami oddziałów wojskowych. Obie funkcje wymagały szerokiej wiedzy i dokształcania. Może i w okresie ich panowania w księstwie dobierano księgozbiór pod kątem biblioteki fachowej np. ukierunkowaną na studiowanie prawa, historii i sztuki wojennej. Byli oni również zwierzchnikami kościoła protestanckiego w księstwach oleśnickim i bierutowskim - stąd możliwość występowania obszernych zbiorów literatury teologicznej.

Analiza chronologiczna księgozbioru.
Autor artykułu podaje, że z druków wchodzących w skład księgozbioru biblioteki oleśnickiej największa liczba bo 177, wyszła spod prasy w Bazylei. Następne miejsca zajmują kolejno: Wittenberga - największy ośrodek produkcji książki reformacyjnej - 139 druków, Lipsk - centrum handlu książką reformacyjną - 105, Argentorati - 89 i Wenecja - 8O. Druki z innych miast wahają się od kilkudziesięciu do kilku woluminów m.in.: Wrocław -21, Kraków - 19 książek ( w obu tych miastach drukarstwo dopiero kiełkowało). Poniżej tabelaryczne zestawienie ilości książek wg dat druku.

Wg tego zestawienia biblioteka w 1536 r. liczyła 1221 książek. Autor artykułu nie wyjaśnił, jakie książki znajdują się w inwentarzu poza wymienionym zestawieniem (pisał o ponad 1300). Wspomniał jedynie, że na końcu inwentarza istniał dodatkowy spis 38 książek, które wchodziły w skład księgozbioru biblioteki, a pochodziły ze zbioru autora inwentarza.

Dlaczego inwentarz wykonano w roku 1817 ?
Według oceny autora strony - przyczyną tego mogły być następujące zdarzenia: w 1815 r. ginie książę Fryderyk Wilhelm, ostatni z książąt związanych z zamkiem oleśnickim. Jego synowie August i Wilhelm są małoletni i dlatego regencję w księstwie brunszwickim i oleśnickim objął stryj, król Anglii Jerzy IV. Zamek oleśnicki jest opuszczony, zarządzany przez Kamerę książęcą. Prawdopodobnie nie będzie już siedzibą książąt, którzy od 1801r. preferują pałac w Szczodrem. Dlatego zachodzi potrzeba wykonania spisu cennych elementów wyposażenia zamku jeszcze nie wywiezionego do pałacu. Prawdopodobnie po wykonaniu spisu - cała biblioteka zostaje tam przeniesiona (może moja hipoteza znajdzie potwierdzenie w historii pałacu?). Potem już zamek oleśnicki jest ogólnie dostępny, bramy i drzwi są pootwierane, a dziedziniec zarasta trawą. Czyli można sądzić, że biblioteka opuszcza zamek po 1817, a nie później, niż w 1824 r. Mojej hipotezie przeczą dwie informacje:

już w 1816 r., czyli rok po śmierci księcia Wilhelma zamek był opuszczony, pisze o tym Maria Wirtemberska w swoich wspomnieniach,
jedną z książek bibliotecznych (Biblię z własnoręcznym wpisem M. Lutra i grafiką Cranacha) następca tronu Cesarstwa Niemiec podarował 22 marca 1887 r. bibliotece Lutra w Paulus-Muzeum w Worm. A nie był on formalnie właścicielem książek, a jedynie zamku oleśnickiego. W jaki sposób wszedł w posiadanie tej książki? Czy na zamku w 1885 r. istniała dalej biblioteka książęca? W akcie darowizny przechowywanym w Worm napisano, że Biblia pochodziła z "... aus der Schloßbibliothek zu Oels..." W innym miejscu napisano " ... aus der herzoglichen Bibliothek des Schlosses zu Oels in Schlesien..." . Czyli rzeczywiście lub formalnie biblioteka istniała w zamku oleśnickim.

A może tylko bibliotekę usunięto z jej starych pomieszczeń bibliotecznych znajdujących się na parterze skrzydła południowego zamku? Mogły one trafić:

do skrzydła północnego, gdzie ciągle przebywali różni pracownicy zamku i księstwa,
do budynku Zarządu księstwa (Kamery Książęcej) mieszczącego się w rynku. Budynek ten w 1823 r. spłonął, dlatego jeśli książki tam przechowywano, to przez krótki okres.

Ostatni raz o bibliotece książęcej na zamku oleśnickim wspomina się w 1801-1805 r. - napisano, że pomieszczenie biblioteczne było zimą ogrzewane i dostępne dla oleśniczan. W 1809 r. książę Wilhelm szukając pieniędzy na wyposażenie swoich wojsk, sprzedaje wyposażenie zamku, zebrane jeszcze przez Wirtembergów. Jednak nie wspomniano o sprzedaży biblioteki zamkowej - czy nikt nie chciał jej kupić w tych trudnych czasach? Książę nie chciał jej sprzedać? Czy już jej nie było w zamku?

Tak więc, nie ma pewności po co w 1817 r. porządkowano zbiór i wykonano spis księgozbioru. Czy spisano tylko uporządkowaną chronologicznie przez bibliotekarza część zbiorów bibliotecznych? Również nie wiadomo, co się działo z oleśnicką biblioteką książęcą w okresie 1805-1885 r.

Wiele zagadek do dotychczasowej historii biblioteki łańcuchowej i książęcej wprowadza Mrozowicz W. Napisano [12 s.161] "Na zamku w latach trzydziestych XIX w. znajdowała się większa część zakupionej przez Fryderyka Augusta biblioteki. Została ona połączona z biblioteką kościelną (św. Jana) i liczyła w latach 1825-1826 18 000 tomów, wśród nich m.in. przesłaną przez Lutra w 1541 r. Biblię z fragmentem Joh. 5,10 przepisanym własnoręcznie przez niego. Pozostałością po niej jest dzisiejsza "biblioteka łańcuchowa".

Dlaczego inwentarz zbiorów bibliotecznych zakończono na roku 1536?
Autor artykułu napisał "... Zastanawiające jest, dlaczego właśnie na tym roku [1536], skoro data ta nie jest żadną charakterystyczną cezurą ani w dziejach drukarstwa, ani też w historii księstwa oleśnickiego."

Jednak jest to ważna data w dziejach księstwa oleśnickiego - umiera wówczas Karol I Podiebrad, książę, który podniósł rangę Podiebradów do najprzedniejszych na Śląsku. Raczej nie należy brać pod uwagę daty ślubu (1536) Jana Podiebrada z Krystyną Szydłowiecką. Krzysztof Szydłowiecki, jej ojciec, był bibliofilem i miał niewielką bibliotekę. Nawet jeśli zapisał w testamencie swoją bibliotekę córce, to analizowany inwentarz nie mógł być spisem otrzymanych książek.

Nie wiadomo, dlaczego w inwentarzu pominięto dalsze uzupełnienia księgozbioru przez Podiebradów, Wirtembergów i Brunszwików. Może nie zachowały się spisy inwentarzowe dalszych uzupełnień tej biblioteki? Może chodziło o jakieś sprawy spadkowe? A może, o czym wspomina autor opracowania, autor zmarł w trakcie inwentaryzacji i tylko dlatego na tym roku inwentaryzacja została zakończona. Ale również może to świadczyć o śmierci właściciela biblioteki w 1536 r. i okresowej przerwy w uzupełnianiu zbiorów bibliotecznych.

Kto był założycielem biblioteki Podiebradów?
J. Drozd napisał "Jej początki sięgają prawdopodobnie czasów panowania księcia Henryka II Podiebrada (1507-1548), który niewątpliwie musiał włożyć dużo starań, aby zaopatrzyć tę bibliotekę w duży księgozbiór, skoro już jego brat, a jednocześnie następca na książęcym tronie, Jan I, wraz z renesansową rozbudową zamku kazał postawić nowy budynek przy kościele zamkowym przeznaczony na bibliotekę".

Jednak Henryk II nie był księciem oleśnickim, lecz bierutowskim. Panował zaledwie 6 lat - od 1542 do 1548 r. W 1536 miał 29 lat i nie był to wiek, w którym przeznacza się znaczne pieniądze na książki (wg. EWOK s. 374, cena dobrej książki wchodzącej w skład biblioteki Podiebradów mogła odpowiadać cenie 1 - 7 wołów. Jedna dobra książka kosztowała 4 - 30 florenów. Floren - złota moneta). Nie sądzę, aby w sześć lat można było zebrać tak dużą bibliotekę, jednocześnie budując dla siebie zamek bierutowski? Jednak Henryk II mógł być potencjalnym twórcą biblioteki. Był to bowiem książę "światowy", wiele lat, jako paź, spędził na dworze królewskim. Tam najpewniej czytał książki i widział królewską bibliotekę. Ponadto nieprzypadkowo M. Luter wręczył mu swoją Biblię z własnoręcznym wpisem.

Jan Podiebrad, mający w 1536 r. 27 lat był znany jako pan wesoły, skłonny do zabaw, turniejów i być może stawiał na pierwszym miejscu rozbudowę i modernizację zamku, którą rozpoczął w 1542 r.

Po śmierci ojca, w okresie 1536 - 1542 r. Jan i Henryk II oraz dwaj pozostali bracia (Joachim i Jerzy II) i ich siostry wspólnie mieszkali w zamku oleśnickim, w jednym niewielkim, niewygodnym gotyckim domu. W nim nawet nie było miejsca na bibliotekę (wówczas ksiązki przechowywano w skrzyniach), a biedni książęta nie mieli pieniędzy na zakup książek. To wtedy dają w zastaw część księstwa, aby mieć pieniądze na rozbudowę swoich siedzib i miast rezydencyjnych.

Sądzę, że te książki mogły pochodzić z biblioteki zamkowej ich ojca - Karola I, wnuka króla Czech - Jerzego Podiebrada. On do ok. 1515 r. mieszkał w Oleśnicy, potem przeprowadza się do Ząbkowic, gdzie w 1522-1532 buduje piękny renesansowy pałac. W takim pałacu nie mogło nie być dużej biblioteki. Tym bardziej, że był on jednym z najbardziej utytułowanych książąt śląskich (w 1515 r - doradca króla, 1519 r. zwierzchni wójt Górnych Łużyc, 1523 r. namiestnik Królestwa Czeskiego, 1524 r. namiestnik Dolnego Śląska i dożywotnio starosta księstwa głogowskiego ze wszystkimi dochodami i korzyściami, 1528 r. namiestnik Górnego Śląska, 1532 r. potwierdzony na wszystkich swych stanowiskach dożywotnio).

Tym bardziej, że analiza tej tabeli pokazuje, że największe wpływy książek następują w okresie po 1518 roku, czyli podczas jego pobytu w Zabkowicach. Za jego rządów w księstwie ziębicko-oleśnickim w 1529 r. w Oleśnicy rozpoczęła pracę druga w kolejności na Śląsku drukarnia. Mogło to potwierdzać zamiłowanie Karola I do ksiąg. Zapewne liczył, że drukarnia zwiększy jego i księstwa prestiż.

Po śmierci Karola I biblioteka mogła być przeniesiona do Oleśnicy, mogło to również nastąpić po śmierci jego żony w 1541 r. lub ostatecznie w 1542 r., gdy księstwo ziębickie zostaje zastawione.

Gdzie usytuowano bibliotekę po 1536 r.
M. Starzewska pisze o wybudowaniu budynku bibliotecznego przez Jana Podiebrada "... rozpoczął renesansową przebudowę zamku; a mieście z jego działalnością budowlaną łączyło się powstanie nowego budynku przy kościele zamkowym, przeznaczonego na bibliotekę [s. 21]. I dalej pisze "...Szereg pięknych woluminów z XVI w. znajduje się w tej bibliotece mieszczącej się nadal przy kościele zamkowym, choć w nowym już pomieszczeniu". Co sugeruje, że M. Starzewska łaczy tę bibliotekę z łańcuchową (w świetle inwentarza nie jest to prawdą). Natomiast J. Drozd pisze dalej powołując się na M. Starzewską, że "W budynku tym biblioteka znajdowała się przez cały okres panowania Podiebradów w Oleśnicy." Czyli budowa tego domu mogła się zacząć ok. 1542 - 1545. To wskazywałoby, że już wówczas biblioteka istnieje w Oleśnicy. Jeśli założyć, że raczej nie powstała ona w wyniku jednorazowego zakupu, lecz długiego zbierania - to staje się prawie pewne, że biblioteka powstała w czasie panowania Karola I w Ząbkowicach.

Niestety, nie istnieją żadne materiały ikonograficzne pozwalające ocenić miejsce rozmieszczenia budynku bibliotecznego. Jeden, który mógł spełniać taką rolę, to budynek szachulcowy zarządu księstwa, pokazywany jeszcze na planie Wernera i mieszczący się w miejscu, bliskim obecnej kolumny Złotych Godów. Jednak umieszczenie biblioteki, w budynku poza zamkiem i kościołem było równoznaczne z jej spaleniem. Oleśnicę bowiem w latach 1556-1559 nawiedziły dwa pożary. W pierwszym spłonęło 56 domów, a w drugim zniszczeniu uległy 134 domy. Czyli praktycznie całe miasto.

Sądziłem, że najlepszym miejscem jej rozmieszczenia byłby (poza zamkiem) kościół zamkowy. Sformułowanie "nowego budynku przy kościele zamkowym" mogło również odnosić się do wykonania przybudówki w kościele zamkowym. Ten zapis mógł także dotyczyć dobudowania piętra do kruchty, w której później rozmieszczono Bibliotekę Łańcuchową. Jednak konserwator zabytków Wiesław Piechówka jest zadania, że cała kruchtę wybudowano w jednym czasie - w średniowieczu. Czyli pozostaje sądzić, że za fosą obok zamku, stał budynek murowany (szachulcowy?) mieszczący bibliotekę książęcą.

Słowa autora artykułu, że "W budynku tym biblioteka znajdowała się przez cały okres panowania Podiebradów w Oleśnicy." - budzą wątpliwość. Już za czasów Karola II, pisano, że "... przekazano z biblioteki książęcej z zamku". Czyli po 1585 r. (wybudowanie skrzydła wschodniego) lub po 1608 r. (wybudowanie skrzydła południowego) biblioteka mogła zostać umieszczona w zamku.

I kolejna wątpliwość przecząca faktowi wybudowania budynku biblioteki w ok. 1542 -1545. W Monografii Oleśnicy [11 s. 59] napisano "W czasach Karola II biblioteka książęca przeniesiona została z Bierutowa do Oleśnicy". Czyli przeniesienie mogło zaistnieć po 1569 r. (zmarł książę Karol Krzysztof), po 1585 lub 1608 r. (pojawia się więcej miejsca w zamku). W świetle informacji z [11] nie było potrzeby budowania budynku biblioteki poza zamkiem. Ponadto okazuje się, biblioteka wcześniej istniała w Bierutowie, czyli byli z nią związani Henryk II, Karol II i Henryk III. Jak z tych informacji wynika, wiedza historyków na temat usytuowania biblioteki w latach 1542-1608 była niewielka i sprzeczna.

Ile książek mogła liczyć wówczas biblioteka książeca? W książce "Historia i zabytki Oleśnicy" podano, że 30 000, co jest liczbą nieprawdopodobną (także inne fakty oraz daty w niej podawane). Nie znając omawianego inwentarza, sądziłem, że biblioteka mogła maksymalnie liczyć 1500 książek (wówczas biblioteka książąt brzeskich liczyła ok 700-800 książek). Dzisiaj w oparciu o ten inwentarz i historię Podiebradów można sądzić, że biblioteka liczyła znacznie więcej niż 1500 książek. Górnej granicy nie potrafię ocenić.

Dalszy los biblioteki po 1542 r.
Jak już napisano - według M. Starzewskiej[10] i J. Drozda, biblioteka po 1542 r. trafia do jakiegoś domu poza zamkiem, w pobliżu Kościoła Zamkowego. Natomiast wg Monografii Oleśnicy[11] jest przez cały czas w Bierutowie. Ale już za Karola II wspomina się o jej istnieniu w zamku. Tam zajmuje jedno pomieszczenie, najprawdopodobniej na parterze skrzydła południowego. W 1594 r. powstaje Biblioteka Łańcuchowa dla nauczycieli i uczniów Gymasium Illustre oraz dla potrzeb pastorów kościołów oleśnickich (wtedy też powstaje kolejny raz drukarnia). Ta biblioteka umieszczona była na piętrze kruchty głównej Kościoła Zamkowego. W ten sposób obok siebie istniały 3. biblioteki: kościelna (służąca duchownym), łańcuchowa i książęca (zamkowa). Karol II jako założyciel Biblioteki Łańcuchowej (pierwsze jej książki pochodziły z książęcej) i właściciel zamkowej - później dokonywał pomiędzy nimi wymiany książek, ze szkodą dla łańcuchowej. Zabierał z niej niektóre książki i w zamian dawał dublety z książęcej.

Nic nie wiadomo w jaki sposób uzupełniano zbiory biblioteki książęcej. Autor artykułu wprawdzie pisze o tym, ale pomyłkowo przyjął opis (wg. Sinapiusa) uzupełniania książek dla Biblioteki Łańcuchowej, jako dla zamkowej. Nie znamy przyrostu liczby książek w bibliotece zamkowej w trakcie władania księstwem przez Podiebradów. Prawdopodobnie uzupełnienia te były znaczne. Sądzić należy, że każda nowa książka wydrukowana w drukarni oleśnickiej trafiała do biblioteki książęcej (był już wówczas stosowany egzepmlarz obowiązkowy). Prawdopodobnie książęta nakłaniali swoich dworzan, handlarzy czy studentów wracających ze studiów z Włoch, Torunia, Królewca itp. do przekazywania książek bibliotece książęcej.

W trakcie wojny 30. letniej dochodziło do rabunków, również książek. Sprzyjać temu mogła nieobecność książąt w zamku, którzy w obawie o swoje życie i zdrowie porzucali go, podczas każdego wzrostu zagrożenia i zamieszkiwali w swoim pałacu we Wrocławiu. Nie wiadomo, czy rabunki dotknęły także biblioteki książęcej podczas kilkukrotnego zdobywania zamku. A może książki również trafiły do pałacu we Wrocławiu?

Po objęciu księstwa przez Wirtembergów nastąpiło dalsze powiększenie zbiorów tej biblioteki. Duże, jednorazowe, uzupełnienie zbiorów nastąpiło po przyłączeniu księstwa bierutowskiego do oleśnickiego. Wówczas to biblioteka Chrystiana Urlyka weszła w skład biblioteki oleśnickiej. Twierdzi się, że "stara" biblioteka Podiebradów była w jednym pomieszczeniu, a do drugiego przeniesiono bibliotekę bierutowską. Czyli za Wirtembergów biblioteka zajmowała dwa duże pomieszczenia na parterze skrzydła południowego.

Po objęciu księstwa przez Brunszwików, prawdopodobnie pomiędzy 1793-1801 r. biblioteka znacznie powiększyła księgozbiór. M.in. o zbiór partytur utworów C. D. von Dittersdorfa [2], obejmujących kilkadziesiąt pozycji. Fryderyk August Brunszwicki był wówczas donatorem Biblioteki Łańcuchowej i również wspiera rozwój biblioteki książęcej. Według autorów Monografii Oleśnicy [11], bibliotekę kościelną (zapewne nie chodziło o łańcuchową, bowiem o tym nie wspominają autorzy piszący o tej bibliotece) wówczas połączono z książęcą i liczyła ona 18 000 książek. Nie wiadomo co działo się z biblioteką w latach 1806- 1815, gdy w zamku często stacjonowały różne wojska. Wg [13] pomiędzy 1825-1826 w bibliotece znajdowało się 18 000 książek.

Po 1884 r. biblioteka książęca, jako dobro nie wchodzące w skład lenna, przeszła na własność króla Saksonii, który podarował książki Królewskiej Bibliotece Publicznej w Dreźnie. Przeczy to informacjom [12], że bibliotekę książęcą połaczono z łańcuchową, bowiem wówczas oba zbiory znalazłyby się w Dreźnie. Kompetentne źródło [7], opublikowane 5 lat po tym zdarzeniu (1889 r.) podaje, że liczba przekazanych książek wynosiła ok. 20 000. Natomiast w literaturze oleśnickiej podano, że wynosiła ona 30 000. Tę liczbę wymieniono w rozmowie z niemieckim profesorem Rudolfem Lenzem, który ją umieścił w swoim artykule [6] i teraz jest ona zapewna uznawana za oficjalną.

Podczas bombardowania Drezna 13 lutego i 2 marca biblioteka częściowo spłonęła, wraz z zasobami byłej biblioteki oleśnickiej. J. Drozd podaje, że biblioteka drezdeńska posiada obecnie 54 inkunabuły, będące dawniej własnością biblioteki książęcej w Oleśnicy. Zachowały się również zbiory partytur utworów C. D. von Dittersdorfa. Obecnie w Oleśnicy (Bibliotece Łańcuchowej) powinna istnieć jedna książka pochodzącej z byłej biblioteki książęcej, przekazana przez Karola II.

Prolog
2 kwietnia 1975 r. uroczyście otwarto w zamku oleśnickim Centralną Szkołę Instruktorów ZHP i wówczas biblioteka, zapewne przypadkowo, została umieszczona w pomieszczeniach byłej biblioteki książęcej. Istniała ona do 1993 r.

Jeśli hipoteza autora jest prawadziwa - mija w tym roku 490 rocznica powstania biblioteki książęcej. Może tę rocznice należałoby uczcić wydając chociażby 100 zł na zakup skanu ww. Inwentarza.

Kroll, Samuel Wenceslaus (1732-1739 ). De bibliotheca Silesiorum Olsnensi 1735 Lipsiae Austriacka Biblioteka Narodowa 149347-B. Alt Mag

Rok wydania	Liczba książek	Rok wydania	Liczba książek	Rok wydania	Liczba książek
1468	1	1485	3	1499	12
1472	2	1486	5	1500	5
1473	3	1487	3	1501	8
1474	1	1488	6	1502	6
1475	2	1489	5	1503	3
1476	1	1490	7	1 504	8
1477	2	1491	76	1 505	4
1478	3	1492	10	1506	10
1479	2	1493	11	1507	15
1480	4	1 494	11	1508	14
1481	3	1495	5	1509	13
1482	4	1496	10	1510	18
1483	2	1497	7	1511	25
1484	2	1498	14	1512	26

1513	16	1522	35	1531	39
1514	27	1523	72	1532	18
1515	21	1524	62	1533	27
1516	16	1525	65	1534	31
1517	23	1526	31	1535	24
1518	41	1527	34	1536	42
1519	42	1528	41	Razem	1221
1520	48	1529	42
1521	26	1530	55