Herb z kościoła św. Katarzyny w Bierutowie podstawą do odtworzenia herbu dla kolumny Złotych Godów w Oleśnicy

Od wielu lat dążę do poznania płaskorzeźb umieszczonych na 4. medalionach kolumny Złotych Godów. Jedna z nich przedstawia herb żony księcia wirtembersko-oleśnickiego Karola Christiana Erdmanna - Marii Zofii z hrabiów Solms Laubach. Herb ten wielokrotnie zmieniał swoją postać, a na dokumentach oleśnickich występował w najprostszej postaci (niebieski lew). Dlatego szukałem herbu Marii Zofii z okresu jej pobytu w Oleśnicy, aby dopasować go do niewyraźnej postaci medalionu, pokazanej na jednej z widokówek. Okazało się, że taki herb znajdował się na organach istniejących w kościele św. Katarzyny w latach ok. 1753 do ok. 1948 r.

Niżej pokazano kompozycję organów istniejących przed wojną [1] z obecną emporą muzyczną. Organy te były ufundowane przez księcia Karola Christiana Erdmanna i jego żonę Marię Zofię z hrabiów Solms Laubach i dlatego nad organami znajdowały się ich herby.


Prospekt organowy z 1753 r. wkomponowany we współczesne moje zdjęcie

 
Nad zewnętrznymi wieżami piszczałkowymi umieszczono z lewej herb księcia,
a z prawej herb księżnej [1]
Herb księcia w najbardziej rozwiniętej postaci
(z 6. klejnotami) [1]
Herb księżnej, ze znaną już tarczą i nieznanymi 3. klejnotami. Z prawej widać hełm z chyba utrąconym klejnotem. Takie niesymetryczne rozmieszczenie hełmu nie jest spotykane. Mogłoby istnieć, gdyby symetrycznie z lewej strony był również hełm z klejnotem. Nie wiadomo czy 5. klejnot został utrącony [1]

Na podstawie powyższego herbu i pokazanego poniżej na płaskorzeźbie, wykonałem w programie CorelDraw rysunek herbu. Na powyższym zdjęciu herbu księżnej widoczny jest w klejnocie lew ze skrzydłami, które jakby wyrastają mu z ciała (byłby to lew uskrzydlony). Na większości rysunków skrzydła zaczynają się u podstawy lwa i nie są z nim związane.

Płaskorzeźba herbowa Solms-Laubach [2].

Z lewej od patrzącego klejnot panów von Münzenberg,
w środku klejnot Solms, z prawej klejnot majątku pańskiego Sonnewalde. Rysunki hełmów pochodzą z herbarza Tadeusza Gajla, za zgodą autora)

Poniżej postać herbu z kolumny Złotych Godów.

Postać herbu, która mogłaby stanowić podstawę do wykonania rzeźby
w celu odtworzenia medalionu z kolumny Złotych Godów

Wnioski

  1. Po raz pierwszy pokazałem herb znajdujący się przed 1945 r. na medalionie kolumny Złotych Godów. Na jego podstawie można stworzyć płaskorzeźbę.
  2. Nie chcąc zaciemniać rysunku, pominąłem rozbudowane labry. Ich kolory (wierzch i podbicie) są widoczne na hełmach.
  3. Herb będzie jeszcze dopracowywany graficznie (bardziej "lwopodobny" niebieski lew i może inne skrzydła).
  4. W artykule W.J. Brylla opisano historię organów w kościele św. Katarzyny w Bierutowie. Pokazane na zdjęciu organy trafiły do Inowrocławia, a w ich miejsce umieszczono organy z rozebranego kościoła w Rybarzowicach.
  5. Pokazane na starych zdjęciach herby Wirtemebergów i Solms-Laubach znajdują się zapewne na strychu kościoła św. Mikołaja w Inowrocławiu. Tam są zupełnie nieprzydatne i należałoby podjąć działania, aby one wróciły do kościoła św. Katarzyny w Bierutowie.

Literatura

  1. Brylla W. J., Organy z Rybarzowic w Bierutowie. W: Sudety nr 5 2015
  2. http://www.dr-bernhard-peter.de/Heraldik/seite38.htm
  3. Pokój. Monografia. Praca zbior. pod red. E. Gosławskiej. Wyd. II uzup. Pokój 2015
  4. Kolumna Złotych Godów

Zobacz także
http://mojaolesnica.pl/14989,organy-odnalezione-po-latach.php