Kolejny mit w historii zamku oleśnickiego?

Dotychczas sądzono, że do 1905 r. nad wejściem do zamku znajdowała się kompozycja figury tarczownika z płaskorzeźbą herbu księstwa oleśnickiego. Czyli występowała sytuacja jak na poniższej środkowej ilustracji.

Płaskorzeźba z herbem księstwa oleśnickiego
Tak miała wyglądać kompozycja figury tarczownika i herbu księstwa oleśnickiego nad starym rozmieszczeniem bramy zamkowej
(do 1905 r.)
Tak wygląda istniejąca obecnie kompozycja figury tarczownika i herbu margrafów Brandenburskich

Nie istniała możliwość sprawdzenia tej tezy, gdyż brakowało ilustracji przedstawiającej bramę zamkową sprzed 1905 r. czyli przed jej przeniesieniem. Twierdzono, że podczas przeniesienia bramy w nowe miejsce - herb księstwa został przeniesiony na wieżę zamkową (także i ja w książęczce o zamku oleśnickim powtórzyłem tę tezę, bazując na podanej tam literaturze). Natomiast na miejsce herbu księstwa oleśnickiego umieszczono herb margarfów Brandenburskich stylizowany rzeźbiarsko na przełom średniowiecza i oświecenia.

Bardzo długo nie udało się zweryfikować tego stwierdzenia. Na poniższym wycinku z widokówki sprzed 1903 r. widać, że nad wejściem do pomieszczenia wieży nie ma żadnego herbu. Również nie było tego herbu w XVIII wieku.

Pierwsze zwątpienie pojawiło się wraz z uzyskaniem dostępu do poniższej widokówki, wydanej przed 1903-1904 r.


Wynika z niej, że brama znajduje się na starym miejscu, a nad wejściem do pomieszczenia wieży pojawił się już herb księstwa oleśnickiego.

Ostateczne zwątpienie pojawiło się uzyskaniu dostępu do litografii z 1900 r., której wycinek pokazano niżej:

Na ilustracji pokazano tylko tarczownika nad bramą.
Helma Fischer pokazała tylko tarczownika.

Na powyższej ilustracji, pokazującej bramę jeszcze w starym miejscu, widać że nad nią znajduje się tylko rzeźba tarczownika. Czyli poniżej nie było herbu księstwa oleśnickiego. Stało się również zrozumiałe dlaczego Helma Fischer, na swoim rysunku, nie pokazała herbu księstwa, a jedynie Tarczownika.

Każdy, kto przypatrzył się godłom na tarczach tarczownika i księstwa oleśnickiego zapewne zauważył, że godła herbów (czyli orły) mają jednakowy kształt. Mogły powstać w jednym czasie (ocenia się termin ich powstania na ok. 1380 r.). Jednak stopień ich zniszczenia (za przyczyną wpływów atmosferycznych) jest różny. Tarczownik prawie całkowicie stracił szczegóły. Herb księstwa natomiast wygląda jakby został wykonany kilkadziesiąt lat temu. Jeśli wierzyć opinii o czasie powstania herbu księstwa oleśnickiego - to może oznaczać, że herb znajdował się w miejscu zakrytym. Może od czasów piastowskich znajdował się w ówczesnej bramie w murze kurtynowym, do której dobudowano za Podiebradów budynek bramny? Dlatego nie był narażony na wpływy atmosferyczne.

Być może, że herb księstwa został wykuty w 1900-1904 r. i zawieszony na wieży tylko po to, aby zachować ciągłość w herbach książęcych, znajdujących się na murach dziedzińca zamku. Wisiały tam herby Podiebradów, Wirtembergów i Brunszwików - brakowało herbu pierwszych właścicieli zamku (wtedy jeszcze mieszkańcy miasta mówili o nim jako zamku piastowskim). Może w tym celu wykuto go, wzorując się na starych średniowiecznych przedstawieniach herbów. Dotychczas o wieku tego herbu nie wypowiadał się historyk sztuki.

Temat związany - czy usunąć zawieszony nad bramą herb związany z Hohenzollernami, przenosząc go na dziedziniec zamku?

Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Historia miasta w skrócie Zamek oleśnicki Kościół zamkowy
Inne zabytki Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Pomniki Wojsko w Oleśnicy NumizmatyWalki w 1945 r.
Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy
Autorzy
Rysowali Oleśnicę Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy
Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels Wydawnictwa oleśnickie Recenzje
Bibliografia Linki Podziękowania Księga gości Dopisz się do księgi Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Interpelacje radnych Odeszli
Nowości
Szukam sponsora do wydania książki