Krystyna Szydłowiecka
Pierwszą żoną księcia Jana
była Krystyna Katarzyna Szydłowiecka. Krystyna była córką Krzystofa Szydłowieckiego
herbu Odrowąż, kasztelana krakowskiego, kanclerza wielkiego koronnego i Zofii
z Targowiska. Krystyna przeżyła 37 lat. Przyjmuje się 1519 jako rok urodzenia.
Istnieją różnicę w poglądach na datę smierci. Krystyna zmarła 1 lub 16 czerwca
1555 r. a według drugich 17 czerwca 1556 r.
Pomysł związku małżeńskiego księcia Jana z Krystyną Szydłowiecka zrodził się
jeszcze za życia jej ojca Krzysztofa, Ostateczny kontrakt małżeński podpisano
2 stycznia 1536 r.
Ślub księcia Jana z Krystyną Szydłowiecka odbył się 20 lutego 1536 r. per procurationem w Krakowie. Jeszcze w 1536 r. zawarto układ familijny dzielący fortunę zmarłego Krzysztofa Szydłowieckiego na trzy części. Z tego po 1/3 części na Opatowie i na Szydłowcu otrzymała Krystyna. W 1547 r. książę Jan potrzebując pieniędzy zażądał swoich należności na Szydłowcu. Otrzymał rekompensatę w wysokości 2000 złotych. Z kolei już 26 lipca 1547 r. hetman Tarnowski odkupuje od księcia część na Opatowie. Tak zakończono sprawę podziału dóbr ojczystych.
Podział dóbr macierzystych po zmarłej jesienią 1556 r. Zofii z Targowiska Szydłowieckiej przeprowadzono aktem sporządzonym 1560 r. w języku polskim. Dobra obejmujące wsie Kowale, Zębocin, Żerkowice, Grębocin, Myszów, Pleszów i dwór w Krakowie podzielono na trzy części i jedną z nich otrzymał książę Karol Krzysztof jako syn nieżyjącej już Krystyny Szydłowieckiej.
Stefan Głogowski autor genealogii Podiebradów sądzi, że znaczny posag i spadek otrzymywany za żonę Krystynę w gotówce, był finansową podstawą dokonanej za księcia Jana renesansowej przebudowy zamku
Kiedy Krystyna zmarła książę Jan ufundował w prezbiterium, przed głównym ołtarzem kościoła zamkowego, nagrobek tumbowy z białego piaskowca z leżącymi postaciami obojga księstwa, Jana i Krystyny a prace nad nimi ukończył Jan Oslew z Wuerzburga w 1557 r.
Na nagrobku umieszczono
następujące epitafium Krystyny: SUB HOC MONUMENTO SEPULTA JACET ILLUSTRIS OMNIQUE
LAUDE DIGNISS. PRINCEPS AC DOMINA D. CHRISTINA FILIA ILLUSTRIS ET INCOMPARABILIS
HEROIS D: CHRISTO-PHORI A. SCHIDLOWICZ CASTELANI CRACOVIEN. ETC. CONJUNX ILLUSTRISS.
PRINCIPIS AC. D.D. JOANNIS DUCIS MUNSTERBERGEN IN SILESIA OLSENSIS COMITIS GLACEN:
ETC. QUAE SINGULARI PIETATE AC VITAE SANCTIMONIA ET INTEGRITATE PRAEDITA, OMNIBUS,
QUE VIRTUTIS ORNATISS EXISTES RELICTO VNICO FILIO CAROLO CHRISTOFORO OBIIT AN:
D. MDLVI AET. SUAE: AN XXXVII DIE XVII JUNII.
Krystyna Szydłowiecka zmarła 16 czerwca 1555 r. w Twardogórze, pochowana 13
lipca w krypcie książęcej kościoła zamkowego w Oleśnicy. Potem obok niej złożono
księcia Jana.
Krzysztof Szydłowiecki był marszałkiem dworu królewicza Zygmunta,
podstolim koronnym (14971507), podskarbim nadwornym (15071510), kasztelanem
sandomierskim od 1509, podkanclerzym koronnym (15111515), kanclerzem wielkim
koronnym (15151532), wojewodą krakowskim od 1515 r., a ostatecznie w 1527 r.
osiągnął najwyższy świecki urząd w państwie - kasztelanię krakowską.
Stosunkowo niewielki początkowo majątek ograniczający się do Szydłowca i okolicznych
wsi powiększyli Szydłowieccy o Ćmielów. Prawdziwy jego rozkwit nastąpił jednak
w pierwszym trzydziestoleciu XVI wieku. W 1514 roku zakupił Krzysztof od biskupów
lubuskich znaczne dobra Opatów w ziemi sandomierskiej, słynące z romańskiej
kolegiaty. Skupował majątki od córek swego brata, Jakuba, oraz poszczególne
wsie od różnych posesorów. Uzyskał zapis sporego majątku od Stanisława Odrowąża
Górskiego. Ogromną rolę w majątku Szydłowieckich odgrywały królewszczyzny. Krzysztof
posiadał starostwa: sieradzkie, gostynińskie, sochaczewskie, nowodworskie, buskie,
szydłowskie, łukowskie. Zarówno on jak i jego bracia czerpali dochody z uposażenia
urzędów ziemskich, które piastowali.
Z: http://www.polska.pl/miasta/bolimow/dokumenty/article.htm?id=56402