Marek Nienałtowski
Pomnik nagrobny księcia Jerzego Podiebrada

Pomniki nagrobne księcia Jerzego (niżej z lewej) i księcia Karola Krzysztofa na północnej ścianie prezbiterium
	Pomnik księcia Jerzego. Fot. Wiesław Piechówka

Renesansowy pomnik nagrobny księcia Jerzego został wykonany w 1554 r. na zlecenie księcia Jana - brata zmarłego. Figura księcia, naturalnej wielkości ukazana w zbroi rycerskiej wykonana jest w postaci głębokiej płaskorzeźby. Poduszka pod głową figury, może wskazywać na przedstawienie postaci w pozycji leżącej. Lewa ręka przytrzymuje duży dwuręczny miecz, prawa trzyma rękojeść krótkiego paradnego mieczyka, który jeszcze w 1899 r. nie był ułamany. U stóp rycerza - lew, przy głowie którego widać przyłbicę. Poniżej - prawie niewidoczna spod warstwy tynku - płaskorzeźba salamandry. Obok ogona lwa - czaszka, a za nią wąż. Lew jest symbolem siły i odwagi księcia, czaszka - śmierci, wąż - grzechu. Z salamandrą wiążą się różne interpretacje symboliki.

Z boku, przysłaniając miecz, widnieje tarcza herbowa księstwa ziębicko-oleśnickiego. Sama postać księcia wypełnia całą powierzchnię płyty grobowej, ujętej z boków pilastrami ozdobionymi płaskorzeźbą - m.in. postaci pierwszych rodziców - Adama i Ewy oraz medalionami z głowami, które jakoby mają przedstawiać książęcych braci. Pilastry podtrzymują płytę z łacińską inskrypcją fundacyjną:

GEORGIO. DUCI. MUNSTERBERGEN. IN. SLESIA. OLSENSI. COMITI. GLACEN. ETC. REGIA. BOHEMIAE. STIRPE. ORIVNDO. PIETATIS. CLEMENCIAE. IVSTICIAE. ETC. ALIARUMQ. VIRTVTVM. ETC. LAVDIBVS. ORNATISS. PRINCIPI. QVI. OBIIT. AN. MD. LIII. VLT. IANVAR. AETATIS. AN. XLI. IMPERANTE. CAROLO. V. ET. FERDIN. ROM. VNG. ET. BOHEM. REGE. IOANNES. D. G. DUX MVNSTERB. FRATRI. OPTIMO. ET. CHARISS. F. CVR. AN. 1554. 1. APRILIS.

Tłumaczenie AI: Jerzemu, księciu ziębickiemu na Śląsku, oleśnickiemu, hrabiemu kłodzkiemu itd., pochodzącemu z królewskiego rodu czeskiego, najznakomitszemu księciu ozdobionemu pobożnością, łaskawością, sprawiedliwością i innymi cnotami, który zmarł 31 stycznia 1553 roku, w 41. roku życia, za panowania Karola V oraz Ferdynanda, króla rzymskiego, węgierskiego i czeskiego. Jan z Bożej łaski, książę ziębicki, dla najlepszego i najdroższego brata wystawił ten pomnik 1 kwietnia 1554 roku.

Pomnik nagrobny wykonany najpewniej przez J. Oslewa został umieszczony na południowej ścianie prezbiterium na wysokości ołtarza. Około 1698 r. w związku z projektowanym portalem drzwi wejściowych do kaplicy Wirtembergów został przeniesiony na prawą stronę portalu, na skraj prezbiterium i tam dotrwał do budowy kościoła po katastrofie z 1905 r. Wówczas, z powodu nowej lokalizacji loży książęcej, został przeniesiony na północną ścianę prezbiterium, gdzie znajduje się obecnie obok pomnika Karola Krzysztofa.

1 - miejsce usutuowania pomnika po jego wykonaniu. 2 - pomnik przesunięty po wykonaniu portalu drzwi wejściowych. Stąd trafił na ścianę północną ok. 1907-1910 r.

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI