Marek Nienałtowski
Pomnik nagrobny Karola Krzysztofa Podiebrada
|
|
|
Obok pomnika Jerzego Podiebrada znajduje się manierystyczny, marmurowy (?) pomnik nagrobny księcia ziębicko-oleśnickiego Karola Krzysztofa Podiebrada zmarłego w 1569 r. Powstał w 1579 r. z fundacji baronowej Barbary von Biberstein. Książę Karol Krzysztof był synem księcia oleśnickiego Jana Podiebrada i Krystyny Szydłowieckiej. Barbara była córką Urszuli Podiebrad (1505-1539), będącą siostrą Jana Podiebrada (miał 7 sióstr). Czyli pomiędzy Karolem Krzysztofem, a Barbarą były więzy krwi.
Istnieją wątpliwości co do wykonania pomnika z marmuru. Zdaniem niektórych rzeźbiarzy jest wykonany z piaskowca. Pomnik posiada wyraźny podział na trzy strefy widoczne wyżej.
W zwieńczeniu widoczne są dwa putta podtrzymującę mitrę książęcą.
Niżej widoczny werset biblijny: ABSUMPTA EST MORS IN VICTORIAM
:
Następnie widać relief ze sceną Zmartychwstania Chrustusa. Po bokach stoją rzeźby alegorii postaci Wiary i Nadziei.
Widoczny werset biblijny: STELLA DIFFERT A STELLA IN GLORIA, SIC ET REFURRECTIO MORTUORUM, 1. COR 15.
Oba wersety znajdują się w rozdziale XV Pierwszego listu do Koryntian:
"Smierć została przyjęta za zwycięstwo (Jak) gwiazda różni się chwałą od Gwiazdy,
tak i [jedno] zmartwychwstanie zmarłych [od drugiego]". Tłumaczenie [2 str.186]
Po bokach cztery putta trzymają tarcze herbowe. Od lewej księstwa oleśnickiego, dalej herb Podiebradów
(3 pasy poziome),
hrabstwa kłodzkiego ((dwa łukowate skosy) i księstwa żagańskiego (głogowskiego)
- szachownica.
Pominięto herb księstwa ziębickigo - może dlatego, że Karol Krzysztof je sprzedał,
chociaż cesarz
wyraził zgodę, aby książęta oleśniccy w linii męskiej używali
dalej tytułu książąt ziębickich
środkowej części pomnika, w niszy ujętej z boków kolumnami, znajduje się naturalnej wielkości figura księcia w zbroi rycerskiej.
Figura księcia Karola Krzysztofa w zbroi
Poniżej figury księcia znajduje się kartusz z inskrypcją fundacyjną
Inskrypcja o następującej treści:
 |
Najprześwietniejszemu księciu Karolowi Krzysztofowi, panującemu w Ziębicach i w Oleśnicy, hrabiemu kłodzkiemu itd., którego drogie doczesne ciało zrodzone z najbardziej poważanego i starożytnego rodu, zostało osłabione i w końcu złamane w samym kwiecie wieku bardziej przez zmartwienia powstałe z przeklętej chciwości lichwiarzy niż przez choroby; który to książę oddawszy cicho i pobożnie ducha Stwórcy i Zbawicielowi sam leży w pobliskim grobie, gdzie także spoczywają przodkowie i rodzice, i oczekuje ostatecznego powołania do lepszego życia; swojemu bratankowi przesławna i zacna pani Barbara, z najznakomitszego rodu hrabiowskiego Bibersteinów, dla uczczenia wiecznej pamięci Zmarłego, jak też dla uczczenia dzielności objawionej w, tak krótko trwającym życiu i dla uczczenia dość wczesnej śmierci (chyba żeby się Bogu spodobało inaczej) oraz najradośniejszej wszelako nadziei zmartwychwstania, ten pomnik pogrążona w smutku dla zbawienia wiecznego kazała postawić, co działo się w roku od Narodzenia Pańskiego 1579. Odszedł w roku 1569, dnia 17 marca, po przeżyciu 23 lat, 9 miesięcy i 23 dni . Tłumaczenie: [2 str.186] |
W dolnej strefie umieszczono herb księcia i księstwa
Herb księstwa ziębicko-oleśnickiego
Herb księcia oraz inskrypcje w dolnej części umieszczone są w ornamencie niderlandzkim tzw. okuciowym, wyglądającym jakby go wycięto w płycie blaszanej.
Inskrypcja w ornamenecie niderlandzkim: Tutaj po złożeniu trosk i wielkiego ciężaru,
spoczywają ludzkie szczątki, lecz dusza cieszy się obecnością w Bogu [2. str 186]
W inskrypcji fundacyjnej pojawiły się informacje o pobliskim grobie rodziców, wyżej wspomina się o spoczynku księcia "tutaj". Czyli najstarsza krypta Podiebradów może istnieć w pobliżu pomnika Karola Krzysztofa.
Twórca pomnika nie pozostawił swojej sygnatury. Być może był to Hans Fleiser zw. Gruyter, związany ze środowiskiem wrocławskich rzeźbiarzy, bowiem jemu hi storycy sztuki najczęściej przypisują autorstwo tego pomnika.
Literatura
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty • Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku
Renowacje zabytków • Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy
Autorzy • Rysowali Oleśnicę • Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy
Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels • Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje
Bibliografia • Linki • Podziękowania • Księga gości • Dopisz się do księgi • Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Interpelacje radnych • Odeszli
Nowości