Winiety gazet oleśnickich

Tutaj znajdą się (w miarę możliwości ich odnalezienia) winiety gazet oleśnickich wychodzących do 1945 r.

W 1712 roku założono pierwsze w Oleśnicy, a zarazem jedno z pierwszych czasopism na śląskiej prowincji Miscellanea litteraria de quibusdam ineditis historiae Silesiacae scriptoribus ac operibus specimen . Wydawcą był Christiani Rungii. Pierwszy rocznik wychodził w Oleśnicy. Drugi w Brzegu, poźniejsze we Wrocłaiu do 1717 r.


Strona tytułowa z 1712 r. Wydana w Oleśnicy.

Kolejnym wydawnictwem było Olsnisches Wochenblatt fur Kinder zur Verbesserung der heutigen Erziehung und des Schulunterrichts in niederen Schulen ukazało się tylko jeden raz (w 1783 r.). wydawany przez Karla Ehrenfrieda Gunthera. Wydrukowano w Oleśnicy u Samuela Gottlieba Ludwiga. Strona tytułowa nie zachowała się.

 

Kolejną gazetą wychodzącą w księstwie była Wochenblatt für das Fürstenthum Oels. Ukazywała się w latach 1834-1850. Jeszcze nie natrafiłem na jakiś graficzny ślad tego wydawnictwa. CDN..........

1. stycznia 1856 roku ukazuje się w oficynie A. Ludwig pierwszy numer czasopisma "Intelligenzblatt für die Städte Oels, Bernstadt, Juliusburg, Hunsfeld und Festenberg". Wcześniej - do 4.08. 1847r. ukazywało ise czasopismo "... Ols, Bernstadt und Hundsfeld". Od 10.07. 1850 r. dodano ... und Festenberg. Od 29.10.1850 r. nosiło nazwę "... Hundsfeld, Festenberg und Medzibor. Nie wiadomo kiedy zamiast Ols zaczęto pisać Oels i zniknęło uwzględnienie Międzyborza

 

Czasopismo wydawano co drugi dzień, do końca 1859 r. Podobno wcześniej - w latach 1845 - 1850 ukazywało się ono pod tytułem "Obrigkeitliche Bekanntmachungen". Dlatego na winiecie figuruje napis "XIII rok wydawania".

Nie wiadomo czy w latach 1860-1861 roku wychodziło jakieś czasopismo, chociaż A. Ludwig planował płynne przejście od Intelligentzblatt ... do kolejnego, bowiem już 11 kwietnia 1859 r. pokazał w Intelligentzblatt ... nagłówek nowego dziennika. Nawiązywało ono nazwą do budowanej (projektowanej) wówczas kolei prawego brzegu Odry.


Nagłówek projektowanego dziennika.

Dopiero 4. stycznia 1862 roku ukazuje się, planowany od ponad 2. lat, pierwszy numer czasopisma pod zmienioną nieco nazwą "Lokomotive an der Oder". Wydawany był co drugi dzień, aż do (z przerwami) 19 stycznia 1945 r. Początkowo miał 2 - 6 stron, najczęściej 4, rzadziej 6.

Również na winiecie tej gazety podawano ilość wydanych roczników, liczony od 1843 r.


Okresowy dodatek (także "lokomotywowy") do ww gazety.

Ta gazeta zawierała najwięcej informacji o życiu miasta i okolic. Niektóre roczniki dostępne są w BUW. Brak roczników z lat: 1868, 1887 - 1892, 1894 - 1895, 1899, 1902 - 1903, 1906 - 1907.

Pokazana powyższej winieta gazety była ostatnią, gdyż w tym dniu rozpoczęto ewakuację miasta.

W październiku 1856 roku A. Ludwig zaczął przygotowywać się do wznowienia tytułu znanego wcześniej tygodnika " Wochenblatt für das Fürstenthum Oels ", które miano wydawać od 1 stycznia 1857 roku. Nie natrafiłem jeszcze na żaden numer tygodnika. W Inteligentzblatt ... z ostatniego kwartału 1856 roku, pokazano projekt jego nagłówka. Ale podobnie jak było z Lokomotive ... mogło pojawić się ono po po kilku latach. Zależało to od zebrania chętnych na kupno abonamentu czasopisma.


Projekt nagłówka tygodnika dla księstwa oleśnickiego.

Podobno ukazywało się czasopismo Oelser Kreis-Blatt - prawdopodobnie pomiędzy 1863 - 1881, 1884 - 1885, 1889 - 1890, 1892 - 1893. Nie wiadomo, kto je wydawał. Czy to jest nowa nazwa ww projektu czasopisma?

Rozwój czasopism oleśnickich nastąpił w latach dwudziestych XX w.

Oelser Wochenblatt - opis gazety, której winietę pokazano powyżej nie udało się jeszcze odnaleźć. Zaczęła ukazywać się w 1924 r. Wychodziła także gazeta Oelser Tageblatt oraz Volkszeitung , których przykładowych stron nie udało się jeszcze uzyskać.

Heimatklänge aus dem Kirchenkreis Oels - czasopismo kościelne (ewangelickie), prawdopodobnie pomiędzy 1931-39. Wymienione roczniki posiada BUW.

Pani Dorota Kamaszyło powiadomiła mnie (dziękuję!) o istnieniu wydawnictwa - zapewne starosty oleśnickiego: Amtliches Mitteilungsblatt des Landrates Oels an die ihm unterstellten Gemeindebehörden des Kreises Oels 1941 - 1942. Drukarnia Rothe.

Literatura:

  1. Klawitter W. Die Zeitungen und Zeitschriften Schlesiens. Breslau 1930 (dziękuję Klausowi Liwowsky za przysłanie skanu strony dotyczącej Oleśnicy).
  2. http://books.google.com/books?id=dwAVAAAAQAAJ&pg=PA48-IA1&lpg=PA48-IA1&dq=Miscellanea+literaria+de+quibusdam+ineditis+historiae+Silesiacae+scriptoribus+ac+operibus+specimen&source=bl&ots=Kaq
    ZRUrazs&sig=xgxgqxxSG30FlzpjDi0fPQTuqbU&hl=pl&ei=iVK1TZLxCoaVOqz0gZQJ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CC8Q6AEwBA#v=onepage&q&f=false
  3. http://digital-b.staatsbibliothek-berlin.de/digitale_bibliothek/digital.php?id=26&gruppe=zeitung