Kiedy zlikwidowano zbiorniki wodne i przeciwpożarowe w rynku oleśnickim?

Po doprowadzeniu ok. 1600 r. wody z rzeki Oleśnicy na poziom miasta skierowano ją m.in. do domów uprzywilejowanych w rynku, Pozostali, którzy jej potrzebowali do użytku codziennego - mogli pobierać wodę z początkowo drewnianych, a potem zapewne murowanych zbiorników, zwanych wówczas cysternami. Z nich każdy mógł nabrać wody ze zbiornika lub tryskaczy. Werner na swoich rysunkach Oleśnicy (z ok 1750 r.) nie pokazuje zbiorników (jak również studni) w rynku. Dlatego nie wiadomo gdzie stały i jaki miały kształt. W miastach bogatych były one projektowane przez architektów i artystycznie dekorowane, a woda tryskała do konwi z ust smoków i innych stworów. W niektórych miastach zachowały się one jako zabytkowe fontanny. Jedyny ślad ich istnienia w Oleśnicy zapewne pokazuje A. Groeger na poniższej ilustracji pochodzącej z ok 1860 r.


Strzałką pokazano budowlę, która może być przypuszczalnie zbiornikiem na wodę. Źródło

Zbiorniki te służyły również jako przeciwpożarowe. Wymagano, aby aż do nastania przymrozków były zawsze pełne. Przy nich miały zawsze stać gotowe do użycia różne pojemniki na wodę, które w razie pożaru, byłyby wykorzystywane przez mieszczan do dostarczania wody do palących się budynków.

Wiadomo było, że picie wody z rzek, a nawet ze studni usytuowanych obok kloak prowadziło wielokrotnie do epidemii w Oleśnicy i śmierci znacznej liczby mieszkańców, dlatego podjęto decyzję w 1883 r. o wierceniu w rynku studni artezyjskich, z których uzyskiwano wodę nieskażoną bakteriami. Wydajność ich była niewielka i nie mogły zasilić całego miasta, natomiast mogła być wystarczające do zaopatrzenia mieszkańców rynku w wodę do celów domowych i zasilania zbiornika przecwpożarowego. Obecnie nie wiadomo w którym miejscu wykonano otwierty. Zazwyczaj na końcach otwiertów umieszczano zawór w kształcie typowej pompy, który umożliwiał otwieranie/zmykanie przepływu.

Na poniższym lewym zdjęciu widać pompę (płynie z niej woda) i hydrant przeciwpożarowy w rynku, obok już nieistniejacego zbiornika wyżej pokazanego. Zdjęcie pochodzi z ok. 1900 r. Nie wiadomo czy zasilanie pompy i hydrantu pochodzi ze studni artezyjskiej czy już może z wodociągu, powstałego w 1898 r. Na planie miasta z 1899 r. na który naniesiono instalację wodociągową nie zaznaczono tego miejsca.

Pompa w rynku i hydrant przeciwpożarowy ok. 1900 r. Widoczny wlot ul. 3 Maja
Podobna sytuacja w Oławie, ale podstawa wskazuje na studnię

Zainstalowanie pokazanego hydrantu wskazuje na koniec istnienia zbiornika przeciwpożarowego. Nie wiadomo czy nastąpiło to już w 1884 r. czy w 1892 r. Zainicjowanie tego tematu umożliwi wysłanie zapytań do specjalistów MGK i archeologów biorących udział w pracach w rynku. Może dowiemy się przynajmniej w którym miejscu były otwierty, bo wtedy będzie wiadomo, kiedy zainstalowano pokazaną wyżej pompę i hydrant. Zlikwidowano je chyba niedługo potem, gdyż na innych najstarszych widokach rynku już nie są pokazywane.

Zobacz więcej

Literatura
Mrozowicz W., Wiszewski M. Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność. Atut Wrocław 2006


Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje Bibliografia Linki Zauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI