Krypty Podiebradów w Kłodzku

Niedawno ks. infułat Władysław Ozimek otworzył kryptę Podiebradów w Oleśnicy, w której spoczywają ostatni Podiebradowie. Pierwszy książę ziębicko-oleśnicki z tej dynastii - Henryk I Starszy leży w krypcie w kościele parafialnym w Kłodzku. Czy uda się kiedyś otworzyć kryptę kłodzką?

W 1475 r. książę Henryk I ufundował wraz z żoną Urszulą brandenburską klasztor bernardynów i kościół klasztorny pw. św. Jerzego w Kłodzku. Stał się on „klasztorem domowym” Podiebradów kłodzkich [2]. W nim pod prezbiterium wybudowano kryptę - mauzoleum rodowe Podiebradów, zapewne z epitafium i herbami. Świątynia (i krypta) została poświęcona w 1479 r. i wtedy uzyskała współpatrona - św. Wojciecha. Kiedy książę zmarł (24.VI. 1498 r.) został w niej pochowany. Oprócz niego w krypcie spoczywali jego bracia: Boczek (1496 r.), Wiktoryn (1500 r.) z żoną Heleną Małgorzatą z d. Paleolog (1496 r), Henryk II Młodszy zwany Hynkiem (1492 r), Ludwik - syn Henryka I (1480 r.), Zdena (1522 r.) – córka Henryka I - żona Henryka von Hardeck, oraz Henryk zmarły w niemowlęctwie (1490 r.). Żona Henryka I – Urszula brandenburska zmarła w 1508 r. w klasztorze dominikanek we Wrocławiu i tam została pochowana. Zachowała się po niej w Muzeum Architektury we Wrocławiu płyta nagrobna, częściowo uszkodzona.

W późniejszym okresie klasztor bernardynów traci na znaczeniu, zostaje zamieniony na przytułek i zaistniała obawa sprofanowania książęcych zwłok. Dlatego książe Joachim Podiebrad (biskup brandenburski) i książę Jan Podiebrad na Oleśnicy, każą wykonać w roku 1558 nową kryptę w kłodzkim kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, umieszczoną przed prezbiterium. Do niej przewożą z Wrocławia szczątki swojej babki Urszuli. Z Prościejowa (Morawy) przewożą zwłoki syna Henryka I – księcia Albrechta (1511 r.) [4]. Z krypty kościoła św. Jerzego i Wojciecha przenoszą sarkofagi swojego dziadka, jego braci i ich rodzin do tej nowej.

Był to także kościół powstały częściowo dzięki fundacjom Podiebradów. Krypta była umieszczona pod posadzką na wysokości pierwszego filara z lewej, licząc od prezbiterium (w pobliżu pomnika arcybiskupa praskiego Arnosta z Pardubic). Inna opinia, że w północnej nawie bocznej [3]. Wejście do krypty zapewne przesłaniał nagrobek tumbowy upamiętniający głównie Henryka I i jego żonę Urszulę. Był wykonany z marmuru i otoczony balustradą. Inskrypcja znajdująca się na pomniku jest znana [1]. Był to najokazalszy pomnik nagrobny w Kłodzku. W 1637 roku pod pretekstem położenia nowej posadzki, nagrobek został usunięty, a wejście do krypty zostało przysłonięte tablicą mosiężną (brązową) z inskrypcją, której treść jest także znana [1]. Nie wiadomo kto ufundował tablicę - czy Karol Fryderyk - ostatni z rodu?

Nie miałem okazji być w Kłodzku i sprawdzić czy ta płyta dalej istnieje, i czy jest jakiś ślad tej krypty, chociażby w opisie. Może przeczytają ten tekst znawcy historii Kłodzka i dodadzą informacje o krypcie i innych pamiątkach po krótkiej, ale ważnej obecności Podiebradów w Kłodzku. Wszak oni powołali hrabstwo kłodzkie prawie równe księstwu pod względem praw.

Kłodzko, Ziębice i Ząbkowice miały wspólną z Oleśnicą historię i może należałoby te związki miast kultywować.

dodano 18.01.2013
Pani Krystyna Oniszczuk-Awiżeń z Muzeum Ziemi Kłodzkiej przysłała informację (dziękuję!):
"Nowy nagrobek Podiebradów z 1558 r., w kształcie tumby, stał przed ołtarzem głównym otoczony kratą do 1637 r., kiedy to zastąpiony został brązową płytą inskrypcyjną wpuszczoną wprost w posadzkę. Również i ona nie zachowała się do naszych czasów. Większość płyt nagrobnych i epitafiów zniknęła z kościoła farnego, usunięta przez jezuitów. Za "R. Kaczmarek, J. Witkowski, Zarys dziejów sztuki w Kłodzku, w: Kłodzko dzieje miasta, praca zbiorowa pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998

Tak więc pozostaje, tak jak to uczynił ks. W. Ozimek w oleśnickiej Bazylice, szukać georadarem zarysu krypty w Kłodzku i może kiedyś otworzyć.

Literatura:
1. Czechowicz B. Nagrobki późnogotyckie na Śląsku. Wyd. UWr. Wrocław 2003
2. Herzig A., Ruchniewicz M. Dzieje ziemi kłodzkiej. Atut. 2008
3. Klimaszewska I. Co kryje Krypta. VII ALMANACH ZIEMI KŁODZKIEJ /2012/
4. Mrozowicz W. Pochówki śląskich Podiebradowiczów. W związku z przygotowaniami do otwarcia krypty podiebradzkiej w kościele zamkowym w Oleśnicy. W: Ziębice - miasto św. Jerzego. Dzieje i kultura dawnej stolicy książęcej. Red. B. Czechowicz. Wrocław 2010 s. 77-91


3. Opis kościoła parafialnego
4. Opis kościoła parafialnego 2


Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kosciół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje Bibliografia LinkiZauwazyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli
Szukam sponsora do wydania ksiażki o zamku oleśnickim
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI