Historia Szkoły Dziewcząt - budynku przy ul. Kilińskiego 14
Przy ul. Kilińskiego 14 stoi budynek, którego dawne przeznaczenie jest mało znane. Przebudowane wnętrza mieszkalne, piwnice oraz zniszczone ozdoby zewnętrzne nie pozwalały początkow na ocenę jego dawnego przeznaczenia. Okazało się, że powstanie tego budynku jest związane z kształceniem dziewcząt na poziomie szkoły średniej - czyli był to budynek szkolny.
Obecna postać budynku
![]() |
![]() |
Widok budynku i otoczenia z 1894 r. Wtedy szkoła nosiła nazwę
Höhere Töchterschule von Frl. Snay. Widać, że ogrodzenie wchodzi głęboko w istniejąca obecnie ulicę |
Widok budynku z okresu do 1932 r.(inne przybliżenie) |
Szkoła dla dziewcząt, zwana Szkołą Córek (Töchter Schule), powstała w 1853 r. Ufundowała ją Panna Spruth. Mieściła się przy ul. Bocianiej 4. Ten dom jeszcze istnieje, chociaż mógł zostać wybudowany na gruzach starszego.
![]() |
.Na mapie z 1899 r. pokazano zamek i biegnącą wyżej ul. Storchnest (Bocianią). Dom o nr 4 wskazano strzałką. Pozostałe domy o nr 4a i 3 - istnieją. Domy o nr 5, 6, 7 zostały rozebrane po wojnie. Domy o numerze 4-7, lub wcześniej tam stojące - pokazywane są na rycinie zamku autorstwa F.B. Wernera z ok. 1750 r. |
W 1884 r. szkoła, pod kierownictwem siostry Snay przenosi się do nowego budynku przy Magazinstrasse nr 14 (w najnowszej monografii Oleśnicy podano omyłkowo nr 19).
![]() |
Budynek szkolny na mapie z 1899 r. Opisany jest jako H. P....t Tochter Schule (nazwiska ówczesnej właścicielki jeszcze nie udało sie odczytać. Pierwsza litera imienia "H" i pierwsza litera nazwiska "P", ostatnia - "t"). Parcela budynku wchodziła częściowo na projektowaną ulicę i dlatego została ona nieco zmniejszona, co widac na widokówkach z lat po 1900 r. Jak widać, budynek szkolny mieścił się pomiędzy budynkami o nr 13 i 15. Oostatni budynek na tej ulicy ma nr 17. |
W 1903 r. w związku z 50. leciem szkoły i obecnością Następcy Tronu (Kronprinza) Wilhelma, nazwano ją Kropnprinz-Wilhelm-Schule. W 1909 r. szkoła dostosowała program do wymagań państwowego nadzoru szkolnego i mogła nosić nazwę Liceum. Na widokówkach i mapach z tego okresu pisano (priv. Lyzeum lub Lyceum).
Wg spisu mieszkanców z 1921 r. w budynku szkolnym mieszkała kierowniczka szkoły Weyrauch Emma z matką - wdową oraz inwalida - najpewniej woźny. Zazwyczaj kierownik szkoły zajmował mieszkanie na najwyższym piętrze, a woźny w piwnicy lub suterynie. W 1929 r. Liceum przechodzi na finansowanie miasta i najpewniej kierowniczkę wyznacza burmistrz.
![]() |
Na poglądowej mapie z 1927 r., liceum umieszczono na rogu ul. KIlińskiego i Hallera. Wzbudzało to kiedyś problemy z identyfikacją budynku liceum. Odbiciem tego była dyskusja na wystawie "Dwa oblicza Oleśnicy" zorganizowana w pamiętnej galerii PiMBP przy pl. Zwycięstwa. Było kiedyś o czym i gdzie dyskutować. |
W 1932 r. szkołę rozwiązano, co spowodowało, że już w 1933 r. w budynku szkolnym zamieszkali zwykli najemcy.
![]() |
Na planie miasta z 1939 r. dom o nr 14 dalej jest pokazywany. Jest to zwykły dom czynszowy. Rozebrano jedynie dom o nr 13. |
Obecnie w tym budynku nie ma żadnych śladów wskazujących na wcześniejsze istnienie sal szkolnych. Wysokie piwnice (niegdyś z dużym holem), prawdopodobnie pełniące rolę warsztatów szkolnych (krosna, maszyny do szycia itp.) i mieszkania woźnego, zostały całkowicie przebudowane. Pytani mieszkańcy nic nie wiedzą o przeszłości budynku.
Literatura
Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność. Mrozowicz W., Wiszewski P. Atut. Wrocław 2006.
Oels wie wir es kannten. Bulow von. U. M. Wurzburg. 1991