Więcej wiemy o Zakonie i orderze Trupiej Czaszki
16.07.2011 r.
22.10.2013 r.
14.06.2014 r.
12.03.2015

Sylviusz Nimrod Wirtemberg założył w roku 1652 Zakon Trupiej Czaszki. Był on jego przeorem (wielkim mistrzem, grand prior), a przeoryszą (wielką mistrzynią, grand priorin) była Sophia Magdalena (1624-1660) wdowa po ostatnim księciu ziębicko-oleśnickim Karolu Fryderyku Podiebradzie i jednocześnie macocha Elzbiety Magdaleny Podiebrad - żony księcia.

Pierwszymi członkami zakonu byli głównie urzędnicy książęcy (znane są ich nazwiska i stanowiska) oraz ich żony. Łącznie z przeorem i przeoryszą zakonu liczył 25 osób, Członkiem był również Johann Wilhelm Agricola - książęcy lekarz od 1652 r., następca Angelusa Silesiusa i twórca statutu zakonu (okładka z lewej). Statut zawierał 10 punktów, ale ze względu na staroniemicki tekst nie jest on przetłumaczalny przez komputerowy translator. W pierwszy punkcie statutu napisano, że członkowie noszą na palcu lewej ręki pierścień z trupią czaszką, napisano jeszcze o tasiemce [1].


Pierścień zakonny. Dodano 12.03.2015 r. [1]

Zapewne wraz z wzrostem znaczenia zakonu rośnie jakość jego odznak (symboli). Jeszcze za życia księcia dodano bardziej dostojny order w kształcie krzyża z napisem "Memento mori" zawieszany na szyi na czarnej szarfie (wg innych opinii napis był na szarfie), a wspomniany pierścień z trupią czaszką noszono na co dzień.

Nie występuje on w dostępnym spisie orderów niemieckim. Zobaczyłem go przygotowując portrety Sylwiusza Nimroda na wystawę poświęconą Wirtembergom oleśnickim. Wtedy na dużych ilustracjach zauważyłem krzyż - order Zakonu Trupiej Czaszki, wiszący na czarnej wstążce na szyi księcia!!! Okazuje się, że ten order znajduje się na trzech portretach księcia.

Dodano 12.03.2015 r. [1]
 
Portrety księcia Sylwiusza Nimroda z zawieszonym orderem Zakonu Trupiej Czaszki. Widoczny krzyż na czarnej szarfie. Portret z lewej - nieznanego autora. Portret z prawej autorstwa M. Meriana.
Niewyraźny widok krzyża. Nierozpoznany kształt, zapewne pozłacany z nierozpoznanymi ozdobami
Dokładniejszy widok krzyża. Widoczne ozdoby
i kształt. Rysownik pominął wieniec otaczający krzyż

Z powyższego wynika, że książę poważnie traktował założony przez siebie zakon i dlatego kazał przedstawiać się z tym orderem. Znamy już kształt krzyża. Pozostaje teraz szukać go na portretach jego rodziny, śledzić aukcje i ewentualnie pytać w muzeach niemieckich.

Dodano 22.10.2013 r.
Po wielu latach poszukiwań wiemy już jak wyglądał order Zakonu Trupiej Czaszki. Okazało się, że order miał kształt krzyża, pod którym znajdowała się zawieszka w postaci trupiej czaszki z dwoma skrzyżowanymi piszczelami. Zapewne na wstędze orderowej przypinano zawieszkę z napisem MEMENTO MORI, także posiadającą analogiczną przywieszoną trupią czaszkę.

 
     
 
 
Zawieszka i Order Zakonu Trupiej Czaszki. Awers
 
Rewers

Na powyższej ilustracji widać krzyż orderu i zawieszkę w czymś w postaci etui. Ilustracja i opis pochodzi z katalogu nr 118 i 124 domu aukcyjnego Jana K. Kube http://www.kube-auktionen.de (dziękuję K.L. z Niemiec za przysłanie skanu). W katalogu napisano, że jest to Orden des „Todten-Kopffs“, für Damen und Herren. Der Orden wurde als Gesellschaftsorden 1652 von Silvius Nimrod, Prinz zu Württemberg, Herzog zu Oels in Schlesien (geb. 2. 5. 1622 zu Weiltingen) gestiftet. O wartości orderu świadczy minimalna cena 7 900 euro.

Pokazany order, w postaci równoramiennego emaliowanego srebrnego krzyża, jest otoczony wieńcem, pod którym zawieszono czaszkę z dwoma piszczelami. W środku krzyża znajduje się korona (książęca?). Na końcach krzyża również znajdują się korony pod którymi widoczne są litery incjałowe LHZW.

Dodano 14.06.2014 r.

LHZW to inicjały Ludwig Herzog Zu Wurttemberg (Ludwig III 1568 -1593). Wymiary krzyża 89 x 69 mm, waga 39,4 g. Trupia czaszka - 20 x 22 mm. na odwrocie wieńca umieszczono napis VNDSTARBLICH IST VNDT IMMER NEW DIE KRON BESTANDIGKEIT VND TREW (potrzebne tłumaczenie). W górnej części krzyża znajduje się oczko przez które przewleka się szarfę o kolorze czarnym.

Nad pokazanym krzyżem widać zawieszkę, która mogła być mocowana do szarfy lub noszona zamiast krzyża. Imitacja wstęgi z napisem MEMENTO MORI ma wymiary 18 x 54 mm, czaszka 26 x 19, waga 20,2 g. W komplecie pokazanym w domu aukcyjnym brak jest pierścienia z trupią czaszką.

Zakon damski
Luise Elisabeth von Württemberg-Öls (* 4. marca 1673 w Bierutowie ; † 28. kwiecien 1736 r.)- wnuczka Sylwiusza Nimroda podjęła w 1709 r. próbę kontynuacji Damskiego Zakonu Trupiej Czaszki.


Luise Elisabeth von Württemberg-Öls

Dodano 12.03.2015
Członkiniami zakonu mogły być tylko kobiety. Statut liczył 8 punktów. Nowością była kara 7. talarów za nienoszenie odznak zakonu. Od męskiego zakonu, który już nie istniał, różnił się kolorem tasiemki - była ona biała. Zakon upadł wraz ze śmiercią księżnej.


Odznaki damskiego zakonu. Widoczna biała tasiemka [1]

Wniosek
Kolejna zagadka z historii Oleśnicy wydaje się być rozwiązana. Wszelkie opisy orderu i sposobu jego noszenia, podawane w Wikipedii i innych źródłach, powinny być uaktualnione.

O powstaniu zakonu

Literatura

  1. Klein U., Raff A., Die Münzen und Medaillen der Württembergischen Nebenlinien Mömpelgard, Neuenstadt, Oels und Weiltingen, Stuttgart 2013
  2. http://www.kube-auktionen.de/auktion118/fotoserie-2.php

Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje Bibliografia Linki Zauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli
Opisy wybranych miejscowości
Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI