Pomniki poświęcone ofiarom I Wojny Światowej we wsiach powiatu oleśnickiego

W czasie I Wojny Światowej wojska niemieckie straciły ponad 2 miliony żołnierzy. Z każdej wioski zginęło przynajmniej kilka osób i im, w prawie każdej wiosce, stawiano pomniki. Czczenie pamięci żołnierzy - ofiar walk narodowo-wyzwoleńczych i wojen, rozpoczęło się od 1813-1815 r., tj. od czasów wojen napoleońskich.

Początkowo były to epitafia (umieszczane w kościołach), na których nanoszono nazwiska wojskowych ofiar wojny. Ważnym Impulsem do tego, były strofy wiersza z 1813 r. „Wezwanie” poety śląskiego i żołnierza Teodora Koernera „Vergiß, mein Volk, die treuen Toten nicht ” (Nie zapomnij, mój narodzie, o wiernych zabitych”). W wierszu „Wezwanie” Korner wzywał do ozdobienia urny z prochami poległych bohaterów wieńcem z liści dębowych (sam zginął wkrótce). Taki wieniec (także orzeł, krzyż żelazny, potem hełm) był elementem graficznym epitafiów od 1815 r. Potem po wojnach z 1866 i 1871 i głównie po 1918 r. oprócz epitafiów kościelnych, rozpoczęto we wsiach budowę pomników. Były one umieszczane obok kościołów, szkół, cmentarzy, na placach, rozwidleniach dróg itd.

Pomniki te miały najczęściej kształt prostopadłościanów lub zbliżony do obelisku, z wykutymi nazwiskami. Niektóre były wykonane w postaci dużego głazu. Po 1945 r. zostały one zniszczone (szczególnie wykonane z cegły), lub częściowo rozebrane. Niekiedy zrywano z nich inskrypcje, orły, skuto napisy, krzyże żelazne i hełmy. Po pewnym okresie, niektóre z nich zostały "zagospodarowane" na obiekty kultu religijnego. W ostatnich latach, pozostałe pomniki przyozdabia się nową polską inskrypcją, wskazującą że jest to pomnik poświęcony ofiarom II Wojny Światowej. Na niektórych, taki napis jest dwujęzyczny (także niemiecki). Pojawia się równiez nowa jakość - dawne pomniki niemieckie (jeśli nie zostały zniszczone) trafiają na swoje dawne miejsca z inicjatywy miejscowych władz gminnych, w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Niżej pokazano kilka pomników poświęconych żołnierzom - ofiarom I wojny światowej. Uwzględniono wioski znajdujące się w powiecie oleśnickim wg stanu z ok. 1920 r.

Grabowno Wielkie
Przeczów
Solniki Wielkie
Ligota Mała
Kruszewice
Malerzów
MIłocice (Miłowice?)
Poniatowice
Wojciechów
Brzozowiec

Pomnik postawiony w maju 2005 r. Napis dwujęzyczny "Ku pamięci ofiarom wojny z miejscowości Dziadów Most". Z powiększonego zdjęcia wynika, że poprzednio istniała inna płyta inskrypcyjna. Fotografia nieznanego autora

Ponownie w 2002 r.(?) postawiono w Malerzowie stary obelisk, poświęcony 9 poległym żołnierzom niemieckim z tej miejscowości, poległym w okresie 1914-1918. Pomnik postawiono przy współpracy (?) Urzędu Gminy w Dobroszycach i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Fot. Ryszard Bober

Poglądy na temat odtwarzania tych pomników:
Andrzej Przewoźnik: - Jeśli chodzi o pamiątki z okresu pierwszej wojny światowej, to nie widzę problemów z powrotem pomnika na miejsce. Wcześniej jednak należy przedstawić nam projekt i dokumentację. To fragment historii, o której powinniśmy pamiętać i do niej wracać.

Takie pamiątki to nic nadzwyczajnego w naszych stronach. - Były w wielu wsiach - mówi Barbara Zalewska, wojewódzki konserwator zabytków. - W przypadku takich znalezisk nie potrzebne są decyzje administracyjne, żeby je ustawić ponownie. Wg http://miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,78485,4552605.html

Smolna. Stary pomnik poświęcony poległym mieszkańcom w I Wojnie Światowej. Usunięto niemiecką inskrypcję, oraz krzyż. Obecna inskrypcja o treści "Poległym na II Wojnie Światowej. Smolna 9.V. 1945" Fot. Janusz Wojtasiak

Szukam podobnych zdjęć z innych wiosek Powiatu oleśnickiego i losów kiedyś istniejących pomników, w tym pokazanych.

Dodatkowe zdjęcia pomników znajdują się na http://olesnica.mojeforum.net/pomniki-poleglych-w-wielkiej-wojnie-kreis-oels-cd-temat-vt101.html

O pomnikach w miastach Powiatu oleśnickiego

Podobne strony:

http://www.mazurskie_pomniki.republika.pl/

http://www.wojna.machura.slupsk.pl/

Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje Bibliografia Linki Zauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI