Pomnik Ery Kosmicznej

Pomnik Ery Kosmicznej (inna nazwa - Pomnik Kosmonautów) rozmieszczono w dawnej fosie miejskiej w 1972 r. (wg autora pomnika w 1969 r.). Pomnik stanowią - kamienna niecka wyłożona kostką bazaltową i aluminiowa konstrukcja stanowiąca pomnik. Autorem pomnika był ówczesny docent ASP Jerzy Boroń z Wrocławia, przy współpracy prof. Alojzego Gryta). Jest to jedyny na Dolnym Śląsku pomnik, wzniesiony dla upamiętnienia wypraw kosmicznych.

Na murze, będącym pozostałością przedbramia Bramy Oławskiej (d. Wrocławskiej), lub muru - parkanu, umieszczono napis "Dnia 12.04.1961 r. z terenu Związku Radzieckiego wyruszył na zwycięski podbój przestworzy pierwszy człowiek Jurij Gagarin - Cześć i chwała bohaterskim zdobywcom kosmosu".

Widok metalowego elementu pomnika bezpośrednio po instalacji. Dalej, na murze widać napis intencyjny. Autor zdjęcia W. Zaborski. DDŻS	Autor zdjęcia nieznany. Własność DDŻS

W miejscu pomnika była kiedyś fosa miejska i jeszcze przed 1960 r. płynęła rzeka Oleśnica (Oelsbach). Rzeka później została przykryta warstwą ziemi i jej pozostałości płyną w rurach pod pomnikiem (autor zdjęcia Jan Jaworski).

Wg informacji w gazecie "Oleśniczanin" z 27.01.2006 pomnik ten ma ulec likwidacji. W innym mieście ten pomnik byłby wykorzystany marketingowo dla ściągnięcia turystów. Nie chcąc, aby w Oleśnicy niszczono pomniki (bez jednoczesnego stawiania nowych) rozpocząłem akcję powiadamiania wpływowej opinii publicznej - głównie współpracowników twórcy pomnika - profesorów z ASP we Wrocławiu i Jego rodziny.

Po tym jak nie udało się zniszczyć pomnika - wykonano jego remont.

Pomnik w trakcie remontu (27.09..2007)	Po wykonaniu remontu (6.10.2007). Fot. Ryszard Bober

Przypadkowo oczyszczenie pomnika zakończyło się 4.10. 2007 r. tj. w 50 lecie wystrzelenia pierwszego sztucznego satelity ziemii. Przez prawie 40 lat pomnik "wrósł w miasto". Niestety, nie jest wykorzystywany promocyjnie (jeden z dwóch polskich pomników poświęconych podbojom kosmosu), w opisach miasta pomijany, na niektórych mapach miasta nieuwidaczniany (sytuacja ta ulega poprawie).

P.S. Przez kilka lat szukałem informacji o autorze pomnika - Jerzym Boroniu. Kilka razy pisałem do ASP we Wrocławiu z prośbą o przysłanie notki biograficznej. Bez skutku. Dopiero niedawno (16.08.2010 r.) odezwał się do mnie Jacek Boroń, bliski krewny Jerzego. Pan Jacek podjął starania o zebranie informacji i umieścił ją w internecie. Zatem po miesiącu odnalazł klepsydry [1], [2], które mi przysłał (dziękuję!).