Marek Nienałtowski
Poszukiwanie krypty księcia Jana Podiebrada i jego rodziny
07.07.2026 r.

Niżej pokażę już znane wyniki poszukiwania georadarem - przypomnę, że czerwone prostokąty to wyniki poszukiwania pustek powietrznych, stwarzanych przez murowaną kryptę z sarkofagami oraz szlachecki lub mieszczański rodzinny grób z trumnami umieszczonymi pod posadzką kościoła.


Rys.1 Kolorem białym pokazano otwartą w 2011 r. kryptę Karola II.
Natomiast kolorem czerwonym pokazano pustki powietrzne odkryte podczas
badań, które odbyły się 17.08.2011 r.

Książę Jan (ur. 1509 r.) mógł zacząć myśleć o budowie nowej krypty lub odnowie już wcześniej istniejącej, wówczas, gdy zmarł jego młodszy brat Jerzy w 1553. Wcześniejsze pochówki podiebradzkie (lata 1498, 1513, 1514, 1515) miałyby jakoby być związane z kryptą Podiebradów i jakoby książę Jan ją odnowił [2]. Tylko nie wiadomo, gdzie ona się znajdowała. Potem zmarła jego żona Krystyna (1555 r.), zatem sam książę Jan (1565 r.) i w końcu ich syn Karol Krzysztof (1569 r.). Czyli szukamy małej krypty na 5 dorosłych osób.

Określenie miejsce usytuowania krypty księcia Jana można odczytać z inskrypcji na pomniku księcia Karola Krzysztofa - syna księcia Jana. Bowiem na pomniku można przeczytać "książę oddawszy cicho i pobożnie ducha Stwórcy i Zbawicielowi sam leży w pobliskim grobie, gdzie także spoczywają przodkowie i rodzice," i "tu spoczywają ludzkie szczątki". Czyli książę Jan spoczywa w pobliżu pomnika w krypcie pod prezbiterium. Ale "bliskość" może też oznaczać kryptę nieco poza prezbiterium.



Rys.2. Kolorem zielonym pokazano możliwe miejsce poszukiwań krypty księcia Jana.
Umieszczona w środku czerwona pustka ze znakiem zapytania, to może zakłócony odczyt georadaru.
Linią czarną pokazano możliwe miejsce przewiertu przez ścianę z krypty Karola II,
które można było wykonać, gdy krypta Karola II była otwarta


Rys.3. Na zdjęciu pokazano dwa rzędy średniowiecznych stalli, które chyba stoją nad kryptą. Za stallami widać dolną
część pomnika księcia Karola Krzysztofa, z którego opisu wynika bliskość krypty. Strzałką pokazano jedną z jaśniejszych płytek
przykrywających kanał centralnego ogrzewania, który biegnie przez całą długość stalli. Fot. Wiesław Piechówka

Ponadto strzałka pokazuje usytuowanie czerwonej pustki ze znakiem zapytania na rys. 2. Nie miałem dostępu do wszystkich wyników, ale to może znaczyć, że zaczęły się w tym miejscu pustki!!! Jednocześnie metalowe rury centralnego ogrzewania zakłóciły odczyt głębokości? Czyli można sądzić, że gdyby nie stalle uniemożliwiające wykonanie badań - w tym miejscu wykryto by pustki, czyli być może kryptę.

Najprościej byłoby zaprosić ponownie właściciela georadaru, który wykona badania po przesunięciu stalli na 1-1,5 m. Jeśli okaże się, że pojawią się nowe pustki (a nie zakłócenia od rur) wówczas pozostaje wykonanie 2-4 pionowych przewiertów z możliwym przesuwaniem stalli. Po natrafieniu na sklepienie krypty i przebicie jego - po wprowadzeniu kamery endoskopowej będzie można podjąć dalsze decyzje.

Gdyby kiedyś otworzono kryptę Karola II, wówczas należałoby wykonać poziomy przewiert w miejscu pokazanym wyżej. Może udałoby się natrafić na kryptę Księcia Jana.

Jest mało prawdopodobne, aby krypta księcia Jana znajdowała się poza prezbiterium. Chociaż jego ojciec Karol I nie został pochowany w prezbiterium, co widać na Rys.4.


Rys. 4. Widoczne miejsce złożenia sarkofagów Karola I i jego żony Anny
w kościele św. Anny w Ząbkowicach Śląskich poza prezbiterium.
Fot. Jerzy Organiściak

Na rys. 2 widać w pobliżu prezbiterium pierwszą większą pustkę o długości na jedną trumnę i szerokości może na dwie. Została ona umieszczona obok stalli książęcych wykonanych w 1687 r. przez księcia wirtemberskiego Sylwiusza Fryderyka, obecnie zwana lożą kaznodziejską. Czyli może to być grób szlachecki kogoś bardzo związanego książętami wirtemberskimi. Czyli nie jest to krypta Jana.

Obecnie odnawia się sarkofagi z krypty Wirtembergów. Ciekawie byłoby zobaczyć sarkofag księcia Jana, a szczególnie jego polskiej żony Krystyny Szydłowieckiej - taki znaczący polski element przydałyby się dodatkowo w bazylice oleśnickiej. Bardziej niż kolejnego Wirtemberga. Naturalnie na wszystko trzeba mieć pieniądze.

Literatura:

  1. Mrozowicz W., Wiszewski M., Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność, Atut Wrocław 2006
  2. Mrozowicz W., Pochówki śląskich Podiebradowiczów. W związku z przygotowaniami do otwarcia krypty podiebradzkiej w kościele zamkowym w Oleśnicy, W: Ziębice - miasto św. Jerzego. Dzieje i kultura dawnej stolicy książęcej. Wrocław 2010 s. 77-91
  3. Nienałtowski M., Podiebradowie w dziejach księstwa ziębicko-oleśnickiego 1495-1647, Oleśnica 2013

Od autora • Lokacja miastaOleśnica piastowskaOleśnica PodiebradówOleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r.Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstwDrukarnie NumizmatyKsiążęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla OleśnicyArtyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje • BibliografiaLinkiZauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli
Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI