Olesnica Welfów

Przyszły herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego pojawił się po raz pierwszy na medalu z okazji ślubu Fryderyki Zofii Karoliny Augusty - córki ostatniego księcia wirtemberskiego z linii oleśnickiej - z Fryderykiem Augustem, welfem z linii brunszwicko-lüneburskiej.

Po przybyciu do Oleśnicy w 1792 r. książę polecił wykonać 3 medale (jeden niedostępny) dotyczących przyjęcia hołdu od Stanów Oleśnickich i ponadto umieścić na ganku skrzydła południowego płaskorzeźbę z nowym herbem księstwa brunszwicko-oleśnickiego (Braunschweig-Oels) wraz z sentencją. Herb ten już nie istnieje, został zniszczony po 1947 r. Z poniższej widokówki można tylko wnioskować o miejscu jego usytuowania.

Herb ten też istniał w postaci exlibrisu. Niżej z prawej pokazano ten herb już w kolorach (Blazon: Wspięty biały koń w prawo na czerwonym polu oraz czarny orzeł w prawo na złotym polu ze srebrną przepaską sierpową z krzyżem przez pierś i skrzydła. Oba herby zwieńczone mitrą książęcą).

Herb księstwa oleśnickiego jest oparty na herbach Piastów. Chodzi o "srebrną przepaskę sierpową z krzyżem przez pierś i skrzydła". Zobacz herb księstwa oleśnickiego w bitwie pod Grunwaldem [1], oraz [4]

Mieszkańcy księstwa znali ten herb, gdyż znajdował się nad wejściem do wszystkich budynów zarządców folwarków książecych. Niżej pokazano cztery z nich.

Piotr Jeszke przysłał zdjęcia, z których wynika, że herb znajduje się na elewacji domu, zajmowanego przez zarządcę dóbr w Szczodrem [1], [2]. Andrzej Łętos przysłał zdjęcie herbu umieszczonego na domu w Wojciechowie k. Bierutowa. Podobne herby nosiła służba i pracownicy na guzikach uniformów.


Herb z 1822 r. z rządcówki w Januszkowicach. Ze zbiorów P. Oszczanowskiego. Widać "przepaską sierpową z krzyżem"	Herb z 1821 r. z rządcówki w Dobroszycach

W 1793 r. książę Fryderyk August nakazał umieścić herb księstwa brunszwicko - oleśnickiego z inskrypcją, na środku długości muru krużganka skrzydła południowego. Nad herbem umieszczono lampę, którą zapalano wieczorem i gaszono rano.

Na widokówce widać obudowę herbu księstwa brunszwicko-oleśnickiego umieszczoną w murze krużganka skrzydła południowego


Szczegóły herbu zostały zamazane przez właściciela widokówki. Widać, że znajdował się w owalu, w którym umieszczono elementy herbu pokazane z prawej. Pod nim na czarnej tablicy umieszczono inskrypcję o treści (w tłumaczeniu):

Tutaj pierwszemu księciu Welfów,
Fryderykowi Augustowi,
Ojcu Ojczyzny,
wierność przez jego [poddanych] przyrzeczona,
1 września 1793".

Zamek oleśnicki. Pokazano strzałką miejsce umieszczenia herbu. 1.09.1793 książę przyjmował też mieszczan stojących na dziedzincu.
Wówczas on siedzaił na podwyższonym tronie w miejscu oznakowanym strzaką. Ściana za nim była
przykryta czerwonym adamaszkiem ozdobionym srebrnymi frędzlami

Herb był nad trzecią przyporą

Książę wchodził do miejsca, gdzie stał tron i wychodził przez widoczne lewe szerokie drzwi skrzydła wschodniego (z lewej).
Tam na I piętrze były jego komnaty i Sala Rycerska, gdzie odbywały się główne uroczystości hołdu

Literatura:

1. https://www.olesnica.nienaltowski.net/HerbKsiestwaolesnickiego.htm
2. https://olesnica.org/MedaleOlesnickie.htm
3. Wirtembergowie książęta na Oleśnicy, Bierutowie i Dobroszycach. Oleśnica 2019
4. https://olesnica.org/Herb_ksiestwa_ziebicko_olesnickiego.htm


Exlibris księcia Fryderyka Augusta - księcia brunszwicko-oleśnickiego	Herb w tej postaci produkowany (głównie odlewany) w latach 1793-1884. Niedbale wykonywano orła oleśnickiego


Herb na domu zarządcy dóbr w Szczodrem. Widać " przepaskę sierpową z krzyżem"	Herb z rządcówki w Wojciechowie k. Bierutowa. Orzeł jest najbardziej zbliżony do prawdziwego herbu księstwa oleśnickiego [1]